Boşanmada Avukatlık Ücreti Nedir, Nasıl Hesaplanır?

İçinde yaşadığımız dünyada insanlar mal alışverişi veya hizmet sunumu karşılığında bir bedel öderler. Buna kabaca olarak ücret demek yerinde olur. Avukatlar da müvekkillerine sundukları hizmet karşılığı olarak avukatlık ücreti alırlar. Avukatlık ücreti, konusu para olmayan davalarda maktu yani belirli bir parasal miktar olarak kararlaştırılır. Konusu para olan ya da içerisinde parasal değer ifade eden bir miktar bulunan davalarda, maktu ücretin yanı sıra o miktarın belli bir oranı üzerinden —yasal sınır yüzde 10 ile yüzde 25 arasıdır— nisbi ücret belirlenir. Ankara’da boşanma ve aile hukuku davalarında bu ayrım, ücret sözleşmesinin doğru kurulması açısından kritiktir.

Boşanma davalarında hem maktu hem de nispi ücret kararlaştırılır. Çünkü boşanma davasının konusunu, gövdesini boşanma kararı oluşturur. Ancak bir evlilik ilişkisini sona erdiren boşanma kararında, boşanmanın yanında varsa tarafların ortak çocuklarının velayeti, diğer ebeveynin çocukla kişisel ilişkisinin düzenlenmesi ve çocuğun nafakası da karara bağlanır. Aynı şekilde boşanma sürecinde ve kararın kesinleşmesinden sonraki süreçte ekonomik ve sosyal açıdan zayıf olan eşin haklı olduğu halde sırf boşanıyor diye eşi tarafından mağdur edilmemesi için nafaka takdiri; barınma sorunu, konutun özgülenmesi ve aidatların ödenmesi gibi hususlar da boşanma kadar önemlidir. O halde velayet, nafaka, kişisel ilişki, boşanma davası sürecindeki geçici koruyucu tedbirler ve bu davaların birkaç yıl sürebilmesi gibi unsurlar, boşanma davalarında maktu ücretin belirlenmesinde hesaba katılmalıdır. Öte yandan boşanmada haklı olan, yasal deyişiyle kusursuz ya da ötekine göre daha az kusuru olan eşin, beklenen ya da mevcut haklarından boşanma nedeniyle mahrum kalmasının sonucu olarak haksız çıkan eşten maddi ve manevi tazminat isteme hakkı vardır. Bu hak alacak hakkı olup parasal karşılığı olduğundan, avukatın müvekkiline kazandıracağı miktar üzerinden nispi ücret alacağı doğar. Bu ücret davada başarılı olma koşuluna bağlıdır; davanın kaybedilmesi veya eşit kusur halinde tazminata hükmedilmemesi gibi durumlarda avukata ödenmez. Başka deyişle boşanmada nispi ücret, dava sonucunda kazanılan belirli bir para olması halinde o miktarın taraflarca kararlaştırılan oranının avukata ödenmesidir.

Boşanmada avukatlık ücreti, avukat ile müvekkil adayı arasında serbestçe düzenlenir. Yazılı olması şart değilse de “söz uçar yazı kalır” ifadesinin gereği olarak yazılı düzenlenmesi yerinde olur. Müvekkil adayları haklı olarak ücretin önceden bilinmesini ve pahalı olmamasını isterler. Ne var ki avukatlık hizmeti her olay ve her davanın özelliklerine göre değişir. Nicelikli, yani ölçülebilen, sınırlı ve önceden öngörülebilir bir hizmet olmadığı için bu ücretin herkes için sabit olmasını beklemek adil olmaz. Bu yüzden perakende bir ücret beklentisi içinde olunmamalıdır. Avukatlık ücretinin belirlenmesinde temel ilke adil olunmasıdır. Verilecek hizmetin niteliği, süresi, aşamaları, müvekkile kazandırılacak değerler ile avukatın harcayacağı zaman, emek ve bunlar kadar önemli olan bilgi ve deneyimi de hesaba katılmalıdır. Rivayete göre Picasso, birkaç dakika içinde çiziktirdiği bir resim için istediği yüksek ücreti garipseyen birine, o birkaç dakikanın üstüne kırk yıllık çalışma ve deneyimini de ilave edin demiştir. O halde avukatlık ücreti belirlenirken davanın organik bir süreç olduğu, durağan olmadığı; avukatın gelişen yeni durumlara göre inisiyatif kullanabilme yeteneği, özetle verilecek hizmetin niceliği yanında niteliği de gözetilmelidir. Dava dilekçesinin veya cevabının yazımından itibaren tüm aşamalardaki dilekçelerde olduğu gibi duruşma aşamasında da müvekkillerin haklarının sonuna kadar savunulması, hak kaybı yaşanmaması için avukatın aldığı ücretin müvekkiline kazandıracaklarıyla uyumlu, yani adil olması çok değerlidir.

Her avukatın yaklaşımı farklı olmakla birlikte, boşanma ve mal rejimi davalarında vekalet ücreti belirlenirken karşılıklı çıkar ve hakkaniyet gözetilmelidir. Bir diğer ilke, belirlenen ücretin iki tarafın da huzurunu kaçırmamasıdır. Avukat yıllarca sürebilecek davada emeğinin karşılığını almalı; müvekkil de davasını ehil, bilgili, deneyimli, enerjik ve başarılı bir avukatlık bürosuna emanet ettiğini ve bunun karşılığı olan uygun ücreti ödediğini hissetmelidir. Kısacası boşanma davalarında avukatlık ücreti, müvekkile kazandırılacak değer ile harcanacak emek, zaman, bilgi ve deneyim hesaplanarak kararlaştırılmalıdır. Sözleşme imzalandıktan sonra avukat ve müvekkilin huzurlu olması, davanın sağlıklı yürütülmesi için elzemdir. Müvekkil işini takip edecek ehil bir avukata davasını verdiği için, avukat ise hizmetinin karşılığını alabileceği için huzurlu olmalıdır. Bu sayede avukat işine kendini tam olarak verecek; müvekkillerinin sorunlarına en uygun hukuki çözümleri bulup gerekirse yasalardaki olanakları kullanarak aile mahkemesi hâkiminden gereken kararları talep edecektir. Ankara’da boşanma, nafaka, velayet veya mal rejimi davası düşünenler için ücretin maktu–nispi yapısını ve dosyanın kapsamını netleştirmek, sürprizleri önler. Karınca Avukatlık olarak Çankaya’da dosyanızın niteliğine göre adil ve yazılı bir vekâlet ücreti çerçevesi oluşturmanızı öneririz. • Karşılıklı çıkar ve hakkaniyet • Her iki tarafın da huzuru • Müvekkile kazandırılacak değer • Harcanacak emek, zaman, bilgi ve deneyim • Yazılı ücret sözleşmesi