Boşanmada Haklı Gerekçeler Nedir?

Boşanmaya konu olayların etkisiyle taraflar çoğu zaman sıcağı sıcağına, kendilerince —ve çoklukla gerçekten— “haklı gerekçelerle” davayı açıp hemen boşanmak ister. Peki haklı gerekçe ne demektir? Gerekçelerin haklılığı kime göre belirlenir?

Bu yazıda TMK’daki dürüstlük ve hakkaniyet ilkeleri, eşlerin yükümlülükleri ve m. 161–166 sebepleri ışığında haklı gerekçe kavramını; dilekçe ve avukat desteğinin önemini Ankara bağlamında ele alıyoruz.

TMK m. 2 dürüstlük kuralını, m. 4 hakkaniyet ilkesini düzenler. Kişiler işlemlerinde dürüst davranmalı; hâkim kararında hakkaniyeti gözetmelidir. Hakkın kötüye kullanılması kanun tarafından korunmaz (m. 2/2).

Evlilik de özünde hukuki bir birliktelik / sözleşmedir. Eşler görevlerini yerine getirmeli, haklarını kötüye kullanmamalıdır. TMK m. 185/2–3: eşler birliğin mutluluğunu elbirliğiyle sağlamak; çocukların bakım, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermek; birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadır. Bu maddeye aykırı davranışlar “haklı gerekçe” olarak nitelendirilebilir.

Cinsel sadakat yükümlülüğünün en ağır ihlali olan zina, mutlak boşanma sebebi olarak haklı gerekçedir. Bunun yanında birliğin mutluluğunu sağlamaya çaba göstermeyen, eşine yardımcı olmayan eşin sürekli eve geç gelmesi; çocuk bakım ve eğitimini eşine yıkması; aile gibi yaşamaması; çekirdek aileyi kök aileye karşı koruyamaması gibi olgular da haklı gerekçe gösterilebilir.

TMK m. 161–166’daki zina; hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış; suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme; terk; akıl hastalığı; evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebeplerinden somut olaya uyan her vakıa da haklı gerekçe sayılabilir.

Bu sebeplerin boşanma dilekçesinde doğru dile getirilmesi teknik bilgi gerektirir; uzman bir boşanma avukatıyla çalışmak yerindedir. Örneğin sonradan ortaya çıkan akıl hastalığı özel sebeptir; uzman görüşü ve raporlarla delillendirilirse haklı gerekçe oluşturabilir. Suç işleme, haysiyetsiz hayat, hayata kast veya onur kırıcı davranış da somut ve inandırıcı delillerle sunulduğunda haklı gerekçe olur.

Yapay zekâ veya internet kolaylığına kapılarak uzman avukat olmadan süreç yürütmek, ileride telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir. Yine de bireysel başvuru tercih edilirse haklı gerekçeler vakıa temelli yazılmalı; boşanma, velayet, nafaka, maddi–manevi tazminat ve kişisel ilişki talepleri gerçekçi belirtilmeli; Ankara için Söğütözü Adliyesi (Ek Bina) ön bürosuna başvurulmalı ve boşanma dava harcı ile diğer giderler karşılanmalıdır.

Karınca Avukatlık olarak Çankaya’da haklı gerekçelerin dilekçe ve ispat planına doğru yansıtılmasını öneririz.