En Hızlı Nasıl Boşanılır?

Yirmi birinci yüzyılın ilk çeyreğini tamamladığımız dönemde hız ve çabukluk toplumsal yaşamın damgasını vurmaktadır. Teknolojik gelişmelerin baş döndürücü temposuna insan ilişkileri de ayak uydurmak zorundadır. İlk başta büyük bir iyi niyet ve olumlu beklentilerle bir ömür boyu süreceği inancıyla kurulan evlilik birlikteliği çeşitli nedenlerle yıpranır ve tarafları boşanma aşamasına getirir. Bitme noktasına gelmiş bir evliliği hızla sonlandırmak eşlerin, ailelerin ve hatta toplumun yararına olabilir. Evlilik birliği bir yılı aşmışsa ve eşler boşanma, boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda anlaştıklarında, bir protokol ile mahkemeye başvurularak boşanma hızla gerçekleştirilebilir (TMK m.166). Ne var ki bu hızın aceleciliğe dönüşüp hak kaybına yol açmaması için konusunda deneyimli bir boşanma avukatı ile yola çıkmak doğru ve akılcı olacaktır. Eşler çeşitli nedenlerle, örneğin masrafı azaltmak için avukatla çalışmak istemiyorlarsa; evliliğin süresini, varsa çocukların ad ve yaşlarını, velayetin kimde kalacağını, diğer eşin çocuklarla kişisel ilişkiyi ne şekilde gerçekleştireceğini, çocuklar ve yoksul kalacak eş için ne miktarda nafaka ödeneceğini, kusurlu eş varsa diğer eşe ödeyeceği maddi-manevi tazminat miktarını, kimi durumlarda mal paylaşımının ne şekilde olacağını ve ziynet, çeyiz vb. alacak isteklerinin olup olmadığını içeren bir protokol hazırlayıp Ankara’da boşanma davalarına bakan aile mahkemelerinin bulunduğu Söğütözü semtindeki ek binaya giderek bir dilekçe ile başvurmalıdırlar. Boşanma her şeyin bitişi değil; artık eş olamayan, birbirlerine cinsel, ekonomik, psikolojik vb. yükümlülüğü kalmayan kişilerin sonraki yaşamlarını hangi yükümlülük ve olanaklarla sürdüreceğini belirleyen yeni bir süreçtir. Anlaşmalı boşanmada eşler duruşmaya katılmak ve boşanmaya serbest iradeleriyle karar verdiklerini hâkim huzurunda açıklamak zorundadır. Duruşmada hâkimin evliliğin malî sonuçları ve çocukların durumuna ilişkin olası müdahalesinde tarafların yararını koruyabilecek bir uzman boşanma avukatının varlığı elzemdir.

Görücü usulünün zamanla tarihe karıştığı ve artık birbirini seven iki insanın anlaşarak evlendiği düşünülürse, anlaşmalı boşanma yoluyla da tarafların ortak iradeleriyle evlilik birliği sonlandırılabilecektir. Nasıl ki evlenmenin nişan, söz, kına, düğün, nikâh gibi aşamaları varsa, iyi ve etkili bir anlaşmalı boşanma protokolü de kendi içinde bölümlere ayrılmalıdır. Yıllar süren evliliğin özensiz biçimde, gelecekte ortaya çıkabilecek sorunlar öngörülmeden sonlandırılması ileride istenmeyen durumlara yol açabilir. Örneğin taraflar tüm sonuçlarıyla anlaşmak istemelerine rağmen protokolde mal rejimine değinilmeksizin yalnızca maddi-manevi tazminat, nafaka ve velayet konularına yer verilerek yüzeysel bir düzenleme yapılması, protokol sırasındaki iradelerinde bulunmadığı halde boşanmadan sonraki on yıl daha yeni bir dava tehdidi ile karşı karşıya kalmaları sonucunu doğurabilir. Bu sebeple eşlerin talepleri ve uzlaştıkları noktalarda kuşkudan uzak bir protokol hazırlanması yeterli olmayıp; ileride sorun doğurabilecek konular belirlenip gerekli önlemler alınacak şekilde düzenlenmesi gereklidir. Kamu düzenine ilişkin hususlarda, örneğin velayet ve kişisel ilişki konusunda detaylı ve açıklayıcı bir düzenleme yapılmaması da kanunda yer aldığı üzere hâkimin kamu düzenine ilişkin konularda re’sen inceleme yapacağı ilkesi gereği eksiklik oluşturup sürecin sekteye uğramasına ve boşanmanın istenilen hızda gerçekleşmemesine yol açabilir.

Anlaşmalı boşanmada en sık rastlanan sorunlardan biri, çocukların eğitim, sağlık, beslenme ve benzeri giderlerinin ne şekilde ve anne baba arasında hangi oranda karşılanacağına ilişkindir. Anlaşmalı boşanmanın kolaylığının büyüsüne kapılan tarafların, özellikle çocuklar ve mal paylaşımına ilişkin konularda açık, uygulanabilir bir düzenleme yerine o anlık verilen sözlerle yetindiklerine sıkça rastlanmaktadır. Oysa boşanmadan sonra tarafların hukuki ve fiili statüleri tamamen değişmiş olup kişilerin yeni birliktelikler ve evlilikler yaşayabilmeleri olanaklıdır. Protokoldeki yükümlülüklerin yeterince açık olmaması veya uygulanabilir nitelikte, yani icra edilebilir olmaması halinde velayet sahibi eşin ve çocukların zarar göreceği açıktır. Bu nedenle hızlı boşanmak isteyen ve evliliğin sona ermesinin sonuçlarında anlaşmış olan eşlerin ortak iradelerini tüm sonuçlarıyla protokole yansıtmaları için konunun uzmanı bir avukatla çalışmaları gerekir.

Daha fazla evli kalmak ve acı çekmek istemeyen tarafların bir an önce boşanmak istemeleri normal olmakla birlikte, boşanmanın kamusal karakteri nedeniyle bir mahkeme kararına ihtiyaç duyulduğundan süreç istendiği kadar hızlı gerçekleşmeyebilir. Bu nedenle sürecin hızlı yürütülebilmesi için iyi bir avukatlık hizmetine ihtiyaç vardır. Hukuki danışmanlığın ve avukatlık hizmetinin olaya özgü olması, ihtiyaç duyulan destek alanında uzman bir avukat ile çalışılması boşanma sürecinin sorunsuz yürütülmesi açısından elzemdir. Ankara’da anlaşmalı veya çekişmeli boşanma dosyalarında dilekçeden duruşmaya kadar sürecin titizlikle yönetilmesi, gereksiz gecikmeleri önler.

Boşanmaya karar verme süreci acılı ve yıpratıcı olduğu kadar, boşanma iradesinin ortaya çıkmasından sonraki dönem de taraflar için zorlayıcı olabilir. Güven kaybı ve menfaatlerin örtüşmemesi nedeniyle eşlerin birlikte hareket edememesi eklendiğinde, anlaşma protokolleri genellikle bir tarafın kötü niyeti veya diğer tarafın hakkını savunamaması yüzünden boşanma sonrası çeşitli sorunlara ve haksızlıklara yol açabilir. Anlaşmalı boşanmanın temelinde tarafların egolarından ve bir kısım menfaatlerinden vazgeçebilme ve ortak zemini bulabilme motivasyonu yatmaktadır. Bu motivasyonla bir an önce boşanmak isteyen taraflar haklarından, hakkaniyet ilkesini ve vicdanı zedeleyebilecek şekilde taviz verebilirler. İşte bu noktada iyi bir boşanma avukatının rolü önem arz eder; hukuku bilmesinin yanında ileride doğabilecek hak kayıplarını sezebilen uzman avukat müvekkilini uyararak anlaşmalı boşanmanın bir tarafa aşırı yük yüklemesini önler. Fevri verilecek bir boşanma kararı sonucunda yeterli inceleme yapılmadan, gelecekteki ekonomik kayıplar hesaplanmadan, yalnızca karşı tarafın iyi niyetine güvenilerek düzenlenecek bir protokolün sonrasında üzüntüye yol açması ve bu kayıpların telafisinin olmaması kuvvetle muhtemeldir. Velayet, kişisel ilişki, maddi ve manevi tazminat, yoksulluk nafakası ve özellikle edinilmiş malların paylaşımı gibi konularda adil sonuca varmak için boşanma davalarında uzman bir avukatlık bürosu ile çalışmak gereklidir.

Evliliğin bir yılı doldurmaması halinde anlaşmalı boşanma kanun gereği mümkün değildir. Ne var ki kesin olarak evliliği bitirmek arzusundaki eşlerin boşanma ve koşullarına ilişkin isteklerinin tam olarak örtüşmesi halinde, tamamen hâkimin takdirinde olmakla birlikte açılacak bir dava ile ilk celsede hızlı boşanmak olanaklıdır. Bu durumda dahi tanık deliline dayanarak evlilik birliğinin temelden sarsıldığı ispatlanmalıdır. O halde iyi bir boşanma avukatı dava sürecini dilekçelerden itibaren baştan sona titizlikle yürütmeli ve müvekkillerinin haklarını bu bilinçle korumalıdır. Ankara Söğütözü’ndeki aile mahkemelerinde sürecin doğru dilekçe, protokol ve delil stratejisiyle yönetilmesi hızlı ve güvenli sonuç için kritik önemdedir.